АО "Шардаринская гидроэлектростанция"
«Шардара ГЭС» АҚ құрудың мақсаты Нарын – Сырдария каскадының су – энергетикалық кешенін пайдалану жөніндегі іс-қимылдарды үйлестіруді күшейту, су бассейнінің әлеуетін пайдалану тиімділігін арттыру, Қазақстан Республикасының оңтүстік өңірінде энергиямен жабдықтауды және энергетикалық режимдерді оңтайландыру болып табылады.
Су электр станциясында қозғалатын су массаларының механикалық энергиясы гидротурбиналар мен гидрогенераторлардың көмегімен электр энергиясына айналады, олар ГЭС ғимараттарында көптеген қосалқы жабдықтармен бірге орналастырылады.
Қысқаша сипаттама
Пайдалануға берілген жылы — 1967 жылғы 10-15 қазан
«ШарГЭС» АҚ құрылған күні — 1998 жылғы 22 қыркүйек
Басқарма Төрағасы — Есхожин Рашид Кайратович
Басқарма Төрағасының орынбасары – Бас инженер — Мамбетов С. У.
Басқарма Төрағасының қаржы-экономикалық мәселелер жөніндегі орынбасары — Үсіпбек Ә. Б.
Тізімдік құрам — 139 адам
Кәсіпорын құрылымы — цехтық
Цехтар саны — 6
Гидроэлектр станциясының түрі — арналық
Мақсаты — ирригация (суландыру), энергетика, су тасқынына қарсы күрес
Станцияның орналасқан жері — Сырдария өзенінің орта ағысы
Орнатылған қуаттылығы — 126 мВт
Агрегаттар саны — 4 дана
Көпжылдық орташа өнімділігі — 537 млн. кВт/сағ
Тарих
1960
Сырдария өзеніндегі Шардара су торабының гидротехникалық кешені КСРО Ауыл шаруашылығы министрлігінің 21.10.60 ж. бекітілген № 21 хаттамасына сәйкес С.Я. Жук атындағы «Гидропроект» институтының Орта Азия бөлімшесінің жобасы бойынша салынған. Оның мақсаты кешенді: ирригация (суландыру), энергетика, су тасқынымен күресу және балық шаруашылығы. Су қоймасы арналық типке жатады, ГЭС бөгетінің тұсы Қазақстан Республикасы, Оңтүстік Қазақстан облысы, Шардара қаласында орналасқан.
1967
Өзен ағысын реттеу маусымдық, ішінара көпжылдық сипатқа ие. Шардара ГЭС-ін пайдалануға қабылдау күні – 10–15.10.1967 ж. Шардара ГЭС-і Нарын – Сырдария ГЭС каскадының соңғы (тұйықтаушы) гидроэлектр станциясы болып табылады.
1998
Мемлекеттің 100 пайыздық қатысуымен «Шардара ГЭС» АҚ Қазақстан Республикасы Үкіметінің 1998 жылғы 4 ақпандағы №76 қаулысын орындау мақсатында Оңтүстік Қазақстан мемлекеттік мүлік және жекешелендіру жөніндегі аумақтық комитетінің 1998 жылғы 25 тамыздағы № 585 қаулысымен Шардара ГЭС-інің мүліктік кешені негізінде құрылды. Бұл ретте «Шардара ГЭС» АҚ 1998 жылғы 22 қыркүйектегі бөлу балансына сәйкес «Шардара ГЭС-і және су қоймасы» РМК-ның құқықтары мен міндеттерінің құқықтық мұрагері болып табылады.
2008
Бұл үдеріс Қазақстан Республикасының Қаржы нарығын және қаржы ұйымдарын реттеу мен қадағалау агенттігінде тіркелген 202 567 000 теңге сомасына акциялар шығару арқылы жүзеге асырылды. Акциялар шығарылымы Мемлекеттік эмиссиялық бағалы қағаздар тізіліміне енгізілді. «Шардара ГЭС» АҚ-ның жарғылық капиталы 2008 жылғы 30 шілдеден бастап 332 755 000 (үш жүз отыз екі миллион жеті жүз елу бес мың) теңгені құрайды.
Статистика
НПУ жанындағы су қоймасының көлемі - 252,00 м
Су қоймасының су қысымы (напоры):
Максималды — 24,0 м
Минималды — 11,4 м
Есептік — 17,8 м
Шардара ГЭС-і Нарын — Сырдария каскадының құрамына кіреді және тұйықтаушы (соңғы) ГЭС болып табылады.
Құрылыстар саны — 1 Орналасқан жері: Қазақстан Республикасы, Түркістан облысы, Шардара қаласы, Елмұратов көшесі, 13 Пошта индексі: 161400
Босатылатын барлық электр энергиясы Түркістан облысында өткізіледі.
Шардара ГЭС-Нарын-Сырдария каскадының құрамында, ГЭС жабушы болып табылады.
Су электр станциясының ғимараттары
ГЭС ғимаратын іргелес жатқан сол жағалау бөгетімен ұштастыру
ГЭС ғимаратын оң жағалаумен ұштастыру
КРУЭ-110 кВ, бес ЭБЖ-110 кВ
46х107,8 м арналы типтегі гидроэлектростанция ғимараты агрегаттардың сол және оң жағынан екі тесіктен (5х6м) екі төгіндісі бар бір құрылысқа біріктірілген. Байланыстыратын құрылымдарға понур, су айдыны және рисберма, жоғарғы және төменгі бьефтердің тірек қабырғалары жатады. Гидроэлектростанция ғимаратының жоғарғы, сол жағалау тістерінің бойында құбырлы дренаж бар. Негіздің бүкіл аймағында екі қабатты кері сүзгі төселген.
Пайдалану базасы
Автомашиналар мен арнайы техникадан тұратын автотехникалық парк автотехника өндірісінің пайдалану қажеттіліктерін қамтамасыз ету үшін қызмет етеді.
Токарлық цех өндірістің пайдалану қажеттіліктерін қамтамасыз етуге қызмет етеді.
Электр энергиясын өндіру
1967 жылы пайдалануға берілген Шардара ГЭС жұмысы кезінде 1969 жылы су тасқыны кезінде электр энергиясын өндірудің ең жоғары көлеміне-648,1 млн. кВт/сағ жетті.
Станцияның жақсы жұмыс істеуінің және «Шардара ГЭС» АҚ қызметкерлерінің кәсібилігінің арқасында 2010 жылдың соңына қарай Шардара ГЭС рекордтық көлем — 670 млн. кВт*сағ электр энергиясын өндірді.
Фотогалерея
